Het hart heeft vier kleppen, die zorgen dat het bloed in de juiste richting stroomt. Bij een lekkende tricuspidalisklep – de klep rechtsonder in het hart – kunnen patiënten last krijgen van vocht in de benen, een verhoogde druk op de lever en vermoeidheid. Soms raken ook de spijsvertering of de nieren verstoord. Een hartoperatie kan de tricuspidalisklep herstellen, maar de borstkas openmaken is een zware ingreep. Zeker voor patiënten die al verzwakt zijn, omdat ze bijvoorbeeld eerder bestraald werden of algemeen kwetsbaar zijn.
Minuscule wasknijper
'Voor die patiëntengroep is de TriClip-procedure een veelbelovende nieuwe behandeloptie', zegt prof. dr. Marc Claeys, adjunct-diensthoofd cardiologie in het UZA. 'We voeren de ingreep uit zonder het hart stil te leggen. Via een ader in de lies gaan we tot in het hart. Met een dun buisje, een katheter, brengen we een kleine clip tot aan de lekkende klep. Die clip – nauwelijks een paar millimeter groot – bevestigen we als een minuscule wasknijper op de klep zodat het lek gevoelig verkleint.' De ingreep duurt gemiddeld drie uur. Het effect is onmiddellijk zichtbaar en indien nodig wordt er een tweede clip bij geplaatst om tot een mooi eindresultaat te komen.
De techniek is niet volledig nieuw: voor lekkende mitraliskleppen, aan de linkerkant van het hart, bestaat een gelijkaardige ingreep al langer. De nieuwe TriClip is speciaal ontwikkeld voor de rechterharthelft, waar de anatomie net iets anders is. Het UZA heeft ervaring met beide innovatieve technieken.
Nauwkeurige beeldvorming
De TriClip-procedure is teamwerk. Naast Marc Claeys spelen ook echocardiografiespecialist prof. dr. Bernard Paelinck en cardiochirurg dr. Dina De Bock een centrale rol. 'Tijdens de procedure is de echografie cruciaal om de clip precies op de juiste plaats te brengen. De echocardiografiespecialist stuurt die beelden aan, terwijl dr. De Bock en ikzelf de clip nauwkeurig positioneren,' zegt Marc Claeys. 'Elke schakel in dat proces is essentieel.'
Snel weer op de been
De dag na de procedure mogen patiënten meestal al uit bed. Na twee dagen gaan de meesten naar huis. De klachten nemen normaal snel af. Patiënten voelen zich minder moe, kunnen meer stappen en merken ook een verschil aan hun benen of spijsvertering. 'We blijven hen natuurlijk opvolgen, en medicatie blijft meestal nodig,' zegt Marc Claeys. 'Maar bij de meesten kunnen we die wel aanzienlijk afbouwen.'
De techniek is voorlopig enkel bedoeld voor mensen bij wie een klassieke operatie te risicovol is. De ingreep is ook niet goedkoop. Omdat er nog geen terugbetaling wordt voorzien, past het UZA de TriClip-procedure enkel toe bij een beperkt aantal patiënten, met middelen van het Innovatiefonds van het UZA. Het innovatiefonds wordt gefinancierd door ereloonsupplementen van de artsen, die het ziekenhuis aanrekent bij eenpersoonskamers, en via giften aan UZA foundation.
Bredere toepassing
Sinds de start – anderhalf jaar geleden – werden in het UZA zes ingrepen uitgevoerd. 'De meeste patiënten hadden meteen baat bij de techniek, bij anderen bleef het resultaat wat beperkter,' zegt Marc Claeys. 'Bij dit soort nieuwe toepassingen is het vaak wat zoeken in welke situaties ze het meest betekenisvol kunnen zijn voor de patiënt. Dat hangt allicht af van de ernst van het lek en van de onderliggende hartproblemen van de patiënt.'
Internationaal lopen momenteel studies naar de langetermijneffecten van de TriClip, maar men verwacht gelijklopende resultaten als bij de gelijkaardige technieken voor andere hartkleppen. De hoop is dan ook dat de ingreep op termijn breder ingezet en terugbetaald kan worden.
