Eén op duizend kinderen heeft pectus excavatum. Hierbij groeit de borstbeen naar binnen en vormt zich een kuil in de borstkas. Bij jongens komt het vaker voor dan bij meisjes. 'Om een onbekende reden, mogelijk genetisch, duwt het ribkraakbeen tijdens periodes van snelle groei het borstbeen naar binnen,' zegt prof. dr. Jeroen Hendriks. 'Het is een misvatting te denken dat het er wel uitgroeit. Integendeel: het wordt erger met elke snelle groei.' Sommige mensen hebben geen probleem met hun pectus, terwijl anderen er psychologisch onder lijden. Er zijn ook steeds meer aanwijzingen dat een pectus excavatum ook problemen kan geven bij inspanningen, zoals sporten.
Pectus excavatum werd vroeger behandeld met een open operatie via een incisie vooraan op de borstkas waarbij het borstbeen terug werd rechtgezet maar dit kon alleen door het ribkraakbeen weg te nemen op vele niveaus. De nieuwe Nuss-techniek - genoemd naar de kinderchirurg die de techniek bedacht - is veel minder ingrijpend. Door middel van een kijkoperatie brengt de chirurg via de zijkant van de borstkas een gebogen titanium staaf in de borstkas. Eénmaal in positie wordt de gebogen staaf gedraaid en komt het borstbeen vanzelf in de juiste positie. Na minstens één jaar en als het kind volgroeid is, wordt de staaf verwijderd en blijft het borstbeen dat intussen omgebouwd is in zijn nieuwe vorm in de juiste positie staan. Er wordt sinds 2015 ook een variant van de techniek uitgevoerd voor een pectus carinatum (kippenborst), de Abramson techniek. Deze ingreep wordt op dezelfde leeftijd uitgevoerd als de Nuss techniek. Het grote verschil is dat het materiaal hierbij onderhuids rond de borstkas ligt en het borstbeen naar achter trekt. Dit kan alleen omdat de staaf op een speciale manier wordt verankerd aan de ribben. Bij deze ingreep gaat de chirurg dus niet naar binnen met een camera en ook de staaf blijft buiten de borstkas.
Op tijd laten nakijken
Het beste moment voor de Nuss-operatie is dus voor het einde van de snelle groei. omdat het borstbeen dan nog heel flexibel is. De nieuwe techniek heeft veel voordelen: de operatie is weinig invasief, met minder pijn en een klein risico op bloedingen en infecties. De littekens zijn klein en zitten aan de zijkanten. Bovendien wordt de afwijking nog voor de puberteit gecorrigeerd, wat psychologische problemen kan voorkomen.
Ook niet onbelangrijk: de lichamelijke conditie van de patiëntjes is na de operatie beter. 'Kinderen met een pectus hebben vaak ook last van kortademigheid bij inspanningen en hartkloppingen. Die klachten verdwijnen dan na de operatie.' Het materiaal waaronder de titanium staaf worden volledig vergoed in tegenstelling tot het materiaal bij de Abramson techniek.
Hendriks benadrukt dat ouders op tijd de stap moeten zetten naar de arts, best vanaf jonge leeftijd of zodra ze de afwijking vaststellen. 'Ik krijg soms twintigers of oudere patiënten over de vloer voor wie deze techniek niet ontwikkeld is omdat hun borstkas intussen veel te rigied is geworden. Door een pectus op tijd te corrigeren, kun je dus veel problemen vermijden.'
