De bekkenbodem is een driedubbele spierlaag die het bekken onderaan helemaal afsluit. We kunnen die controleren en dus trainen. Deze spieren hebben drie functies: ze ondersteunen de organen in het bekken, regelen het openen en sluiten van de urinebuis en de anus, en spelen een rol bij seksualiteit. Het is dus belangrijk dat ze voldoende kracht en uithouding hebben en dat we ze juist aansturen. Maar omdat de bekkenbodem niet zichtbaar is, krijgt die vaak te weinig aandacht’, legt prof. Alexandra Vermandel uit.
‘Dat kan leiden tot verschillende klachten, zoals urine- of stoelgangverlies, constipatie of pijn bij het vrijen’, vult Tinne Van Aggelpoel aan. ‘25 tot 45 procent van de vrouwen kampt met incontinentie en 5 tot 40 procent heeft moeite om windjes in te houden. Tijdens de menopauze verdubbelen die aantallen, doordat de spierkracht afneemt. Deze klachten komen ook voor bij mannen, al is het minder vaak.'
Vroeg begonnen is levenslang gewonnen
Je bekkenbodemspieren regelmatig trainen is dus de boodschap. ‘We raden iedereen aan om dagelijks oefeningen te doen (zie kaderstuk). Je kan er elk moment mee starten, ook als je (nog) niet zwanger bent, bevallen bent of klachten ervaart. Het vraagt maar 5 minuten per dag en je hebt er je hele leven baat bij. Een sterke bekkenbodem krijg je jammer genoeg niet cadeau’, weet Vermandel.
Het is onzichtbaar, maar wel onmisbaar: je bekkenbodem.
‘We raden aan om de oefeningen de eerste keer onder begeleiding van een bekkenbodemtherapeut te doen. Veel mensen weten namelijk niet hoe ze hun bekkenbodem correct moeten opspannen. Tijdens een consultatie kijken we met een intiem onderzoek na hoe het gesteld is met je bekkenbodemspieren. Op de website van onze beroepsvereniging BICAP vind je een overzicht van erkende therapeuten’, vervolgt Van Aggelpoel.
Goed behandelbaar
Krijg je toch te maken met klachten? Bespreek ze met je huisarts of laat je doorverwijzen naar een bekkenbodemspecialist. Er zijn verschillende effectieve behandelingen.
Vermandel: ‘We starten meestal met een vijftal kinesitherapiesessies waarin we gerichte oefeningen aanleren. Bij urineverlies tijdens hoesten of springen focussen we doorgaans meer op kracht. Het is uiteraard de bedoeling dat je ook nadien die oefeningen geregeld blijft doen. Ze vragen onderhoud. Verder kan medicatie voorgeschreven worden om onder meer de stoelgang zachter te maken. Een pilletje dat je bekkenbodem versterkt, bestaat helaas niet. Als de bekkenbodemtherapie niet voldoende effect heeft, zijn er nog oplossingen. Denk maar aan operatieve ingrepen en neuromodulatie. Enkele urologen en gynaecologen bundelden recent hun krachten om urogynaecologische klachten nog beter te behandelen.’
‘Bij incontinentie kunnen verbanden of slips comfort bieden. Verder adviseren we om op regelmatige tijdstippen te plassen: zo’n vier à zeven keer per dag als je 1,5 liter water drinkt. Probeer daarbij ontspannen te plassen: laat de urine rustig en in één keer lopen, zonder te duwen.’
Normaliseren
‘We weten dat er nog vaak een taboe rust op gezondheidsproblemen in de intieme zones van het lichaam. We vinden het belangrijk om dit te normaliseren: het komt echt vaak voor én je kan goed geholpen worden. Blijf er dus zeker niet alleen mee zitten, er is hulp mogelijk’, zo besluiten ze.
Bekkenbodemoefening
- Probeer je bekkenbodem regelmatig aan te spannen doorheen de dag: wissel korte, krachtige samentrekkingen af met langere en tragere (40 tot 60 keer in totaal). Zo werk je zowel aan kracht als aan uithouding.
- Wanneer je jouw bekkenbodem opspant, voel je een binnenwaartse beweging en een sluitbeweging.
- Blijf rustig ademen tijdens de oefeningen.
- Laat je benen en buik rusten: die hoeven niet mee te werken.
