Iedereen wil wel gezond leven, maar om allerlei redenen – stress, een hectisch leven - lukt dat niet altijd. Caroline Loos pleit dan ook voor een realistische, duurzame aanpak. ‘Kleine aanpassingen die je kan volhouden, met nu en dan een verdiende beloning: daar ligt volgens mij de sleutel tot een gezonde levensstijl.’ Van veel levensstijlaanpassingen is wetenschappelijk bewezen dat ze de kans op hart- en vaatziekten, en dus ook een beroerte, verlagen. Dit zijn de voornaamste.
Ken je bloedsuikerwaarden
Loos: ‘Een ongecontroleerde diabetes tast je bloedvaten aan. Zijn je suikerwaarden op het randje? Onderneem dan meteen actie. Als aangepaste voeding en beweging na drie maanden geen verbetering brengen, ga dan (opnieuw) te rade bij je huisarts.’
Vermijd slechte cholesterol
De zogenaamde ‘slechte’ cholesterol in je bloed, de LDL-cholesterol, moet zo laag mogelijk zijn. Je voeding aanpassen is een eerste grote stap. Ideaal is een zogenaamd mediterraan voedingspatroon met veel groente en fruit, vezels, vette vis, noten en gezonde oliën. Beperk rood vlees en dierlijke vetten. Helpt dat niet genoeg, bekijk dan met je huisarts of een diëtist wat je meer kan doen.
Neem voldoende beweging
‘Om gezond te blijven zou je wekelijks minstens 150 minuten matig moeten bewegen. Kleine aanpassingen zoals wat vaker de fiets of de trap nemen, maken al een groot verschil. Op de website van de meeste steden en gemeenten vind je heel wat lokale sport- en beweegactiviteiten. Samen met vrienden of familie sporten kan ook motiveren om in beweging te blijven.'
Neem tijd voor een gezond gewicht
Overgewicht hangt vaak samen met andere risicofactoren, zoals een verhoogde bloeddruk of bloedsuiker. ‘Ga niet voor een crashdieet, maar probeer in een half jaar tijd 5 tot 10 procent van je gewicht te verliezen via beweging en gezonde voeding.’
Beperk alcohol
Mannen beperken zich het best tot maximum zeven eenheden alcohol per week, voor vrouwen ligt dat lager. ‘Helemaal geen alcohol is uiteraard het best. Als je dat een stap te ver vindt, kan je gaan voor een haalbaar compromis.’ Door je alcoholverbruik te beperken tot minder dan een eenheid per dag, verlaag je je risico op een beroerte met 20 procent.
Zoek hulp om te stoppen met roken
Als je rookt, heb je 15 tot 20 procent meer kans op een beroerte. Stoppen met roken is niet gemakkelijk, maar loont op elke leeftijd: zo toonde onderzoek aan dat 65-plussers die stopten met roken, na verloop van tijd een beter geheugen hadden dan rokende leeftijdsgenoten. De veroudering van hun geheugen vertraagde met twee tot vier jaar.
Investeer in je slaapkwaliteit
Een slechte slaapkwaliteit kan gepaard gaan met een nachtelijke hoge bloeddruk en/of hartritmestoornissen. Dat verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Het loont dus om in te zetten op een goede slaap. Zeker slaapapneu kan je best laten behandelen.
Genetisch belast? Aandacht kan helpen
Bij veel hart- en vaatziekten is er een zekere genetische achtergrond. ‘Meestal gaat het om een moeilijk te achterhalen samenspel van genetische factoren. Omdat net bij die mensen de risicofactoren vaak een veel grotere impact hebben, is een gezonde levensstijl voor hen extra belangrijk.’
Hou je bloeddruk onder controle
Een hoge bloeddruk verhoogt sterk de kans op een beroerte. Laat daarom regelmatig je bloeddruk controleren. Is die systematisch te hoog, dan is het tijd voor actie. Stress verminderen, gewicht verliezen, zout beperken en voldoende bewegen kunnen helpen. Lukt het zo niet, bespreek dan met je huisarts andere opties.
