UZA test experimenteel medicijn tegen Multiple Sclerose

01 jun 2017

Er is mogelijk hoop voor MS- patiënten. Na tien jaar onderzoek staat een immunotherapie, ontwikkeld in het UZ Antwerpen, op punt om de eerste patiënten te behandelen. 'Een wereldprimeur.'

Nathalie Cools, onderzoekster aan het Centrum voor Celtherapie en Regeneratieve Geneeskunde van het UZ Antwerpen, botste tien jaar geleden tijdens de zoektocht naar een vaccin tegen baarmoederhalskanker per ongeluk op bevindingen die de basis bleken te zijn om multiple sclerose (MS) op een compleet nieuwe manier aan te pakken. De aftakelingsziekte MS treft elk jaar opnieuw 450 Belgen.

De behandeling is een vorm van immunotherapie die momenteel vooral getest wordt om allerhande kankers te bestrijden, maar nu dus ook toepassing vindt in multiple sclerose. Daarbij worden de immuuncellen van de patiënt zelf als medicijn ingezet.

'We isoleren immuuncellen - meer specifiek de cellen die fungeren als de aan- en uitzetknop van het immuunsysteem - uit het bloed en behandelen die met een enorm hoge dosis vitamine D, waardoor hun functie verandert. Door ze opnieuw in het bloed te injecteren gaan ze het afweersysteem temperen.' Dat laatste is nodig bij MS, een auto-immuunziekte waarbij het eigen afweersysteem overactief wordt en zich tegen de patiënt richt en allerlei schade aanricht.

Het universitair ziekenhuis spreekt over een wereldprimeur in het onderzoek naar MS. Het zou de eerste behandeling zijn die de ziekte stopt.

De komende weken en maanden worden negen patiënten behandeld. Ze krijgen elk gedurende anderhalve maand zes injecties. Over 6 à 9 maanden moet duidelijk worden welk effect de behandeling heeft en of de positieve testresultaten in muizenproeven bevestigd worden. 'De bedoeling is de veiligheid van de behandeling aan te tonen. Maar we zullen natuurlijk ook een eerste indicatie krijgen over de werking ervan. De studie is evenwel te klein om daar wetenschappelijke conclusies uit te trekken', zegt Cools.

De studie gebeurt volledig binnen de academische muren en kost naar schatting 1 miljoen euro, gefinancierd met Vlaamse innovatiesubsidies en steun van het Charcot Fonds. Alleen al om de injecties voor te bereiden gaat Cools uit van een kostprijs van 30.000 euro per patiënt. Daarbij komen nog de kosten voor de opvolging van de patiënten, scans van de hersenen...

België telt zo'n 12.000 MS-patiënten. Het is een ziekte die de lichaamsfuncties geleidelijk aan stillegt. Het ziekteverloop verschilt van patiënt tot patiënt, en leidt vaak tot slechter zicht, beven, spasmes, verlamming, moeilijk spreken, gevoelloze plekken, controleverlies over de blaas, enzovoort. De ziekte treedt doorgaans voor het eerst op tussen de leeftijd van 20 en 40 jaar. Vooral bij vrouwen.

De precieze oorzaak is nog onbekend. De bestaande medicijnen zijn gericht op het bestrijden van de symptomen en op het afremmen van de ziekte. Maar tot dusver slaagt men er niet in de progressie van de ziekte stop te zetten, laat staan terug te draaien.

JAN DE SCHAMPHELAERE 
 

Bron: De Tijd