Studie levert bewijs voor antibioticaresistentie

Ontstaan resistente bacteriën

Het probleem van antibioticaresistentie baart artsen al lang zorgen. Door het massale gebruik van antibiotica ontwikkelen meer en meer bacteriën resistentie, waardoor ze niet meer reageren op een of meerdere soorten antibioticum. De problemen ontstaan wanneer iemand die besmet is met zo'n resistente bacterie, een antibioticum neemt dat geen vat heeft op die ziektekiem. Op dat moment doodt het geneesmiddel alle bacteriën behalve de resistente kiem, waardoor die volop begint te woekeren.

Studie naar antibioticaresistentie

De studie van Goossens, waarvan de resultaten gepubliceerd werden in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet, toonde voor het eerst onomstotelijk aan dat het gebruik van antibiotica het ontstaan van resistente bacteriën in de hand werkt. 148 gezonde proefpersonen kregen het antibioticum clarithromycine of azithromycine. Beide behoren tot de makroliden, antibiotica die vaak door huisartsen worden voorgeschreven. Nog eens 76 vrijwilligers slikten een placebo.
'We hebben deze groepen 180 dagen gevolgd', legt Goossens uit. 'Al na enkele dagen bleken er bij de patiënten die de antibiotica gekregen hadden, massaal resistente bacteriën ontstaan te zijn in de keelflora. Dat de gevolgen van de antibioticakuur ronduit dramatisch waren, bleek ook uit het feit dat de situatie na zes maanden nog niet genormaliseerd was. Op basis van de curves mogen we aannemen dat dit een jaar geduurd zou hebben. Die 180 dagen waren met andere woorden te kort om het volledige effect te meten.'
Verrassend was ook dat de 224 proefpersonen al bij aanvang van de studie stuk voor stuk drager waren van streptokokken die resistent zijn tegen makroliden.

Eerste onderzoek in zijn soort

'Het is voor het eerst dat het effect van antibiotica op deze manier in een dubbelblindstudie is onderzocht', vervolgt Goossens. 'Waarom dat nooit eerder is gebeurd? Daarvoor zijn een aantal redenen. Tot voor een tiental jaar beschikten we niet over de techniek die we voor deze studie gebruikt hebben. Bovendien gebeuren er in het algemeen weinig studies die laboratorium- en patiëntenonderzoek aan elkaar koppelen. Tenslotte is ook sponsoring voor dit soort onderzoek een probleem. Ik heb dit project grotendeels met eigen middelen uit verschillende potjes betaald.'
De studie bleef alvast niet onopgemerkt. Meteen na de publicatie in The Lancet werd Goossens opgebeld door journalisten uit heel Europa, maar ook de Verenigde Staten, Canada en Australië.

Campagnes

In Europa worden al jaren campagnes gevoerd om onoordeelkundig gebruik van antibiotica aan banden te leggen. Vooral in België leidde dat tot een spectaculaire daling van de consumptie. Die ging hand in hand met een vermindering van de antibioticaresistentie.

Lees verder
Antibiotica: spaarzaamheid is de boodschap

Bron: maguza.be