Robotica: balans

Wat?

Het roboticasysteem heeft als meest opvallende kenmerk dat de chirurg niet langer aan de operatietafel staat, maar aan een centrale console vijf of tien meter verderop. Op zijn scherm verschijnt een tien keer vergroot, driedimensionaal beeld van het operatieterrein, waardoor het net is alsof hij er zich middenin bevindt.
De zogenaamde robot is in feite een kolom waarop drie mechanische armen gemonteerd zijn. Op één daarvan is een camera bevestigd die onafgebroken beelden doorseint naar de console, op de andere twee armen worden de instrumenten aangebracht. Tijdens de operatie bevinden de mechanische armen zich boven de operatietafel en worden ze tot in de buik- of borstholte van de patiënt gebracht. De chirurg bedient ze vanachter zijn console met behulp van twee hendels. Doordat de bewegingen van de chirurg door de robotarmen in een verkleinde schaal worden uitgevoerd, wordt eventueel beven volledig weggewerkt.

Voordeel

Een groot pluspunt van het systeem zijn de gesofisticeerde instrumenten van de robot. Die imiteren het menselijke polsgewricht en maken zo meer gecompliceerde handelingen mogelijk, waardoor meer ingrepen via een kijkoperatie kunnen gebeuren.
Een voordeel voor de patiënt, want zogenaamde sleutelgatchirurgie - waarbij maar een paar kleine sneetjes gemaakt worden - betekent minder littekens en een korter ziekenhuisverblijf.

Toepassingen

Robotica wordt in het UZA vooral toegepast binnen abdominale heelkunde. Maar ook cardiochirurgie en thoracale heelkunde maken er gebruik van.
'Vooral slokdarmoperaties kunnen we dankzij de robot gemakkelijker via sleutelgatchirurgie uitvoeren', zegt Hubens. 'Voor patiënten met een tumor in de slokdarm is een kijkoperatie met het Da Vinci-systeem de standaard ingreep geworden. Daarnaast hebben we als eerste Europees centrum een gastric bypass - dat is een soort vermageringsoperatie - volledig met het roboticasysteem uitgevoerd.'
Hubens ziet nog ruimte voor andere toepassingen.
'Ik denk onder meer aan ingrepen waarbij er verbindingen worden aangelegd tussen twee holle organen, bijvoorbeeld het uiteinde van de maag en de darm. Met het roboticasysteem zouden we die operaties op een comfortabeler manier kunnen uitvoeren, met mogelijk minder lekkages ter hoogte van de naden of vernauwingen in de verbindingen zelf.'

Uitbreiding systeem

Hubens: 'Het Da Vinci-toestel wordt in de loop van 2005 uitgebreid met de introductie van een vierde robotarm, waarop extra instrumenten gemonteerd kunnen worden. Op die manier kan bijvoorbeeld het weghouden van organen om ruimte te creëren ook robotgestuurd gebeuren.'

Nadeel

'Het enige nadeel van de techniek is dat je als chirurg niet echt voelt wat je doet en hoeveel kracht je uitoefent. Maar naar verluidt wordt ook daaraan gewerkt en komt er een aanpassing van het systeem, wellicht in de vorm van ingebouwde signalen of een visuele schaal', aldus nog Hubens.

Inzet verpleegkundigen

En hij besluit: 'Dat de techniek onmiskenbaar zijn plaats heeft verworven, hebben we ook te danken aan de grote inzet van de verpleegkundigen. Zij kunnen intussen vlot omspringen met de nieuwe apparatuur, waardoor het opstarten vandaag snel en probleemloos verloopt.'

Lees verder:
Robotica: robot assisteert bij operatie

Bron: maguza.be