Invloed van stress op depressie en CVS

Doctoraat Van Den Eede werkt sinds 2006 voltijds op de consultatie psychiatrie en de dienst liaisonpsychiatrie van het UZA. Voor zijn doctoraat deed hij onderzoek naar onderliggende biologische en genetische factoren bij MDS en CVS. Promotoren waren prof. dr. Stephan Claes (Katholieke Universiteit Leuven) en prof. dr. Christine Van Broeckhoven (Universiteit Antwerpen).

Onderwerp en doel onderzoek

'Ik heb onderzoek gedaan naar de ontregeling van het biologisch stresssysteem bij MDS en CVS. Mijn aandacht ging uit naar de werking van de hypothalamus-hypofyse-bijnieras (HPA-as), een belangrijk onderdeel van het stresssysteem', legt hij uit.
Eerder is al gebleken dat depressie gepaard gaat met toegenomen activiteit of hyperfunctie van de HPA-as, terwijl er bij CVS aanwijzingen zijn voor een verminderde activiteit of hypofunctie. 'Met dit type van onderzoek proberen we meer inzicht te krijgen in de neurobiologische grondslag van MDS en CVS', vervolgt Van Den Eede. 'Het moet ons ook helpen om een test te creŽren waarmee we het effect van behandelingen kunnen meten. In de derde plaats kan het bijdragen tot de ontwikkeling van nieuwe therapieŽn.'

Depressie

Van Den Eede ging in de eerste plaats na of de HPA-as ook ontregeld is bij patiŽnten die een depressie hebben doorgemaakt, maar minstens twee maanden hersteld zijn. Dat zou erop kunnen wijzen dat die ontregeling niet louter toestandsgebonden is, maar ook een kwetsbaarheidsfactor vormt. Hij vergeleek in dat kader patiŽnten met een voorgeschiedenis van MDS met gezonde vrijwilligers. De HPA-functie werd onderzocht met behulp van de zogenaamde DEX/CRF-test. Dat is een gevoelige test waarbij de HPA-as via toediening van bepaalde stoffen achtereenvolgens onderdrukt en gestimuleerd wordt, waarna de concentratie van het stresshormoon cortisol in het bloed of speeksel gemeten wordt. Van Den Eede: 'Op groepsniveau was er geen verschil tussen beide groepen, al vertoonden sommige patiŽnten sterk verhoogde cortisolwaarden. Dat doet vermoeden dat ontregeling van de HPA-as bij sommige patiŽnten wel degelijk een kwetsbaarheidsfactor is.' Van Den Eede onderzocht ook in hoever veranderingen in het CRF-BP-gen mensen kwetsbaar maakt voor depressie. CRF is een sleutelelement binnen de regeling van de HPA-as, CRF-BP een eiwit dat de concentratie van CRF reguleert. Deze studie, waarbij zowel Belgische als Zweedse patiŽnten betrokken waren, werd uitgevoerd binnen het Departement Moleculaire Genetica van de Universiteit Antwerpen.
Ook voor dit deel werd globaal geen verband aangetoond, al was er binnen de groep van mannelijke Zweedse proefpersonen wel een aanwijzing in die zin. Verder onderzoek is nodig om dit te bevestigen.

CVS

Binnen het CVS-luik probeerde Van Den Eede te achterhalen of deze ziekte gepaard gaat met een gestoorde HPA-as-functie. Hij werkte hiervoor samen met prof. dr. Greta Moorkens van het CVS-referentiecentrum in het UZA. Ook hiervoor gebruikte hij de DEX-CRF-test.
Bij de CVS-groep werd een hypofunctie van de HPA-as waargenomen. Opmerkelijk was dat dit effect enkel aanwezig was in de groep van patiŽnten die geen belangrijke trauma's hadden doorgemaakt tijdens hun jeugd. Verder onderzoek is nodig om dit te bevestigen.

Lees verder:
Stress en depressie

Bron: maguza.be