Gezond eten met smaak!

Gezond eten, goed en wel, maar mag het ook lekker zijn? Studies tonen aan dat suiker en vet helpen om ons goed te voelen. ‘Mij zul je nooit horen zeggen dat je zonder saus moet eten of je vlees moet stomen’, zegt UZA-diëtiste Annemie Van de Sompel. Een gesprek over smaak en gezondheid.

Gezond eten, goed en wel, maar mag het ook lekker zijn? Studies tonen aan dat suiker en vet helpen om ons goed te voelen. ‘Mij zul je nooit horen zeggen dat je zonder saus moet eten of je vlees moet stomen’, zegt UZA-diëtiste Annemie Van de Sompel. Een gesprek over smaak en gezondheid.

Gezond eten betekent zuinig zijn met vet, suiker en zout. Terwijl we juist die zaken met lekker eten associëren. Voor een stuk is dat aangeboren. Zo zijn pasgeboren baby’s dol op zoet. ‘Ook vet kunnen we moeilijk missen. Op zich heeft vet nochtans geen smaak, maar het doet in veel gevallen de aroma’s van een gerecht vrijkomen. Dat we zo graag zout eten, heeft vermoedelijk vooral te maken met gewenning’, zegt Van de Sompel.

 Een goed gevoel  

Dat je humeur tijdens een streng dieet naar ongekende diepten daalt, is niet alleen een kwestie van gewoonte. Het heeft ook te maken met de manier waarop we biologisch in elkaar zitten. Verschillende studies tonen aan dat mensen zich met de nodige hoeveelheid suiker en vet beter voelen en zich zelfs beter gaan gedragen. Apen die op een vetrijk dieet werden gezet, werden socialer en glimlachten vaker.
‘Bewuster omspringen met vet is nodig, maar het is onzin om vet helemaal uit onze voeding te schrappen’, vindt Van de Sompel. ‘Gestoomd vlees is gewoon niet lekker. Bak vlees dus gerust in een beetje goede vetstof. Ook saus hoef je zeker niet te laten, op voorwaarde dat je niet kiest voor een vette bechamelsaus met alles erop en eraan. Een alternatief is een saus op basis van halfvolle melk en een vetarm bouillonblokje, gebonden met ­maïzena. Kant-en-klare sauzen op poederbasis kunnen ook. Zorg dan alleen dat de rest van de maaltijd zoutarm is.’

 Dubbel zoveel zout als nodig  

Hoewel vet een grotere boosdoener is dan zout, zouden we ook op zout moeten bezuinigen. Gemiddeld ligt ons zoutverbruik twee keer zo hoog als de aanbevolen hoeveelheid. ‘Ik zeg niet dat we zoutloos moeten eten – zout zit hoe dan ook in veel eetwaren die we kopen – maar ik raad mensen aan het zoutvatje te laten staan. Kant-en-klare maaltijden zijn gewoonlijk te zout en daarom af te raden. Ook aan groenten uit blik of glas is meestal zout toegevoegd, wat niet het geval is bij diepvriesgroenten’, zegt Van de Sompel.
Vet- en zoutarm eten wordt veel minder een opgave als de natuurlijke smaken tot hun recht komen. Tegenwoordig bestaan er gezonde en snelle kooktechnieken om de smaak in voedsel beter vast te houden. Denk maar aan wokken, stomen of papillot. ‘Het komt er vooral op aan zo weinig mogelijk water te gebruiken’, beklemtoont Van de Sompel.

 Eten met je ogen  

Ook een lekkere geur kan een verminderd vet- en zoutgehalte compenseren. Naar verluidt zou onze smaak voor 80% worden bepaald door onze geur. Verse kruiden fleuren een gerecht helemaal op. ‘Niet iedereen heeft een eigen kruidentuintje, maar je kunt ook diepgevroren kruiden kopen. Die geven meer smaak dan gedroogde kruiden’, zegt Van de Sompel.
Ten slotte mogen we ook niet vergeten dat we voor een groot stuk met onze ogen eten. ‘Mijn advies is daarom om een maaltijd altijd goed af te werken. Strooi wat peterselie over de aardappelen en garneer een eenpansgerecht met wat stukjes tomaat. Dat is weinig werk, maar het gerecht ziet er zoveel beter uit’, aldus nog Annemie Van de Sompel.

Info: Dienst endocrinologie, diabetologie en metabole ziekten: T 03 821 32 75  »  www.gezondheidstest.be  »  www.nice-info.be

Tongstrelende tips

  1. Gebruik een pan met antiaanbaklaag en verdeel de vetstof met wat keukenrol, zo hebt u er minder van nodig.
  2. Investeer in een goede olie met een smaakje, bv. met basilicum of dragon.
  3. Was groenten onder stromend water en snij ze indien mogelijk pas nadien. Zo verliest u minder smaak.
  4. In plaats van een roomsaus kunt u saus maken op basis van magere kruidenkaas. Kaassaus kunt u ook maken met halfvolle melk en magere geraspte kaas. Lekker bij varkensvlees: de jus van het vlees met wat halfvolle melk, mosterd en pickles.
  5. Ajuin is een prima smaakmaker. In plaats van te stoven in vetstof kunt u ajuin eventjes laten koken in een klein beetje water.
  6. Overdrijf niet met kruiden, maar leer de natuurlijke smaak van voedingswaren appreciëren. Uw eten altijd op dezelfde manier kruiden is ook een vorm van smaakvervlakking.
  7. Mayonaise is een vet- en caloriebom. Vervang ze door mosterd, pickles of ketchup.
  8. Gaat u toch eens voor kant-en-klaar, kies dan voor gerechten op basis van tomatensaus. Die zijn veel minder vet dan varianten met kaas- of roomsaus.

Aan tafel allemaal!

Als uw kinderen slechte eters zijn, is de verleiding soms groot om een ongezonde hap te serveren. Enkele tips om ook de kleinsten gezond en lekker te laten eten.

 

magUZA, informatiemagazine van het Universitair Ziekenhuis Anwerpen, Wilrijkstraat 10, 2650 Edegem, juli 2008
Alle teksten en foto's op deze website mogen op geen enkele wijze worden overgenomen of verspreid zonder uitdrukkelijke toestemming van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Bij reproductie van of verwijzing naar een tekst op deze website, dient steeds de bron vermeld te worden.