Werking nieren

Onze nieren, twee boonvormige organen van zo'n 12 centimeter lang, bevinden zich links en rechts in onze flanken. Toevoer en afvoer van het bloed gebeuren via respectievelijk de nierslagader en de nierader.
'Beide nieren bevatten samen 2 miljoen nefronen, microscopisch kleine eenheden die bestaan uit een filtertje - de glomerulus - en een buisjessysteem - de tubulus', legt Couttenye uit. 'In de glomerulus wordt het bloed gefilterd, terwijl in de tubulus dit eerste filtraat verder verwerkt wordt. Zo worden enerzijds de afvalstoffen en het overtollige vocht via de urine afgescheiden, anderzijds worden de stoffen die nuttig zijn voor het lichaam, weer opgenomen. Door zouten - onder meer kalium - in meer of mindere mate opnieuw in het bloed op te nemen, houden de nieren de aanwezigheid van deze stoffen in evenwicht.'
De geproduceerde urine komt via de nierkelkjes en het nierbekken in de urineleider terecht, en vloeit zo naar de blaas. Samen met de longen regelen de nieren ook de zuurtegraad in het bloed en scheiden ze de hormonen erythropoÔetine (EPO) en renine af. Deze spelen een grote rol bij respectievelijk de aanmaak van rode bloedcellen en het regelen van de bloeddruk. Ook vitamine D wordt door de nieren aangemaakt.

Gevolgen van verstoorde nierwerking

Als de nieren ziek worden, heeft dat verstrekkende gevolgen. Couttenye: 'De meeste nierziekten gaan gepaard met vernietiging van de nefronen. In het begin kunnen de overblijvende nefronen de volledige nierwerking overnemen, maar op de duur gaat het globale filtervermogen achteruit. Het gevolg is onder meer dat afvalstoffen zich in het bloed opstapelen. Dat geeft pas in een gevorderd stadium klachten, met meestal misselijkheid, jeuk of een slechte smaak in de mond.'
Omdat er vaak ook water en zouten opgestapeld raken, kan de patiŽnt ook lijden aan opgezwollen enkels, een hoge bloeddruk en - bij vocht in de longen - kortademigheid. Een teveel aan kalium kan leiden tot verstoorde samentrekking van de hartspier en de skeletspieren. Ook verzuring van het bloed kan optreden.
Met een dieet en medicatie kunnen al die symptomen voor een stuk opgevangen worden. Een eiwitarm dieet vermindert bijvoorbeeld de aanmaak van afvalstoffen.
Is de nierwerking heel sterk verminderd, dan is kunstmatige zuivering van het bloed via nierdialyse nodig.
'Een zieke nier scheidt meestal ook meer van het bloeddrukverhogende hormoon renine af, wat net als de vochtopstapeling tot een te hoge bloeddruk leidt', vervolgt Couttenye. 'Omdat hypertensie een verhoogd risico op hart- en vaatziekten met zich meebrengt - een risico dat om tal van redenen sowieso al groter is bij nierpatiŽnten -, is behandeling hiervan cruciaal. Er sterven meer nierpatiŽnten aan een hartprobleem dan aan hun nierziekte.'
Een hormoon waarvan de productie afneemt, is EPO. Aangezien dat voor een groot stuk verantwoordelijk is voor de aanmaak van rode bloedcellen, leden veel nierpatiŽnten vroeger aan bloedarmoede. Sinds de medische wetenschap in staat is EPO na te maken, is dat probleem goed te verhelpen. Ook verzwakking van het skelet - een probleem dat soms optreedt en onder meer samenhangt met de verminderde afscheiding van vitamine D - kan meestal met medicatie voorkomen worden.

Bron: maguza.be