Voeding

Dieet bij licht verstoorde nierwerking

Voor patiŽnten met nog een relatief goede nierwerking volstaat het meestal om gezond en evenwichtig te eten. Omdat velen een te hoge bloeddruk hebben, overdrijven ze het best niet met zout.

Dieet bij sterk verlaagde nierwerking

Eiwitbeperking
Bij een sterk verlaagde nierwerking moet de patiŽnt vaak een eiwitarm dieet volgen. Dat is nodig om de afvalstoffen in het bloed tot een minimum te beperken. Als deze zich te zeer opstapelen, gaat dat vaak gepaard met misselijkheid, braken en verminderde eetlust. Vlees, vleesvervangers, vis, gevogelte, eieren, kaas en melkproducten zijn eiwitrijk en moeten daarom beperkt worden, weliswaar op een manier dat er geen andere voedingstekorten ontstaan.
De Clercq: 'In onze westerse maatschappij eten we sowieso te veel eiwitten, waardoor een eiwitarme voeding naar onze maatstaven erg streng is. Zo'n dieet wordt dan ook enkel voorgeschreven als het echt het verschil kan maken. Om ondervoeding te voorkomen is een goede follow-up vereist. De samenstelling van het dieet is individueel, onder meer afhankelijk van gewicht en resterende nierwerking.'

Kaliumbeperking
In die fase moeten velen zich ook aan een kaliumbeperking houden, aangezien die stof zich vaak in schadelijke mate opstapelt in het bloed. Kalium zit onder meer in aardappelen, volkorenproducten, groenten, fruit en melk.
'Met die mensen spreken we bijvoorbeeld af dat ze maximum ťťn stuk vers fruit en ťťn melkproduct per dag mogen eten. Het kaliumgehalte van aardappelen verlagen ze met een speciale kooktechniek. Een aantal zaken, zoals chocolade, noten, bananen, kiwi's en fruitsap, mogen echt niet. Daarbij is het vooral belangrijk alternatieven aan te bieden', vervolgt De Clercq.

Dieet bij nierdialyse

Ook voor hemodialysepatiŽnten zijn er specifieke richtlijnen. Ze moeten hun vochtinname beperken, in het slechtste geval tot ťťn liter per dag. Ook moet hun voeding arm zijn aan kalium en fosfor, een stof die een negatief effect heeft op het bot en aderverkalking in de hand zou kunnen werken. Toch moeten ook zij genoeg eiwitten en calorieŽn binnenkrijgen. Dat maakt het dieet soms tot een moeilijke evenwichtsoefening, vooral doordat eiwitrijke voedingsmiddelen meestal veel fosfor bevatten.
Bij peritoneale dialyse gelden andere, minder strenge richtlijnen. Meestal is er geen kaliumbeperking. Wel moeten velen een fosforarm dieet volgen, aangezien die stof zich door de grote behoefte aan eiwitten vaak opstapelt in het bloed.

Aanpak en begeleiding

'Meestal worden patiŽnten naar ons verwezen door hun arts', vertelt De Clercq. 'Eerst brengen we hun eetgewoonten in kaart, en op basis daarvan stellen we een dieet samen. Later zien we patiŽnten soms terug om bij te sturen, of als hun behandeling verandert. We vertrekken zoveel mogelijk van wat zij eten, maar ook van hun situatie. Voor hoeveel mensen koken ze? Hoeveel tijd is er om te koken? Is er een grote diepvriezer? Gaan ze soms uit eten? Een dieet dat geen rekening houdt met die factoren, werkt niet.'
De diŽtisten geven heel concrete informatie. Welke producten mogen de patiŽnten gebruiken? Hoe maken ze iets klaar? Hoe vermijden dat er apart gekookt moet worden? Ook worden de richtlijnen zo opgesteld dat patiŽnten niet moeten wegen of afmeten, met uitzondering van de dagelijkse vochtinname voor dialysepatiŽnten.
'Essentieel is ook dat mensen begrijpen waarom ze iets niet of maar weinig mogen eten. Alleen dan zijn ze gemotiveerd het dieet te volgen.'

Bron: maguza.be