Niertransplantatie

Wachttijd

De eerste niertransplantatie in het UZA dateert van 1979.
Sindsdien werden nog vele honderden ruilnieren ingeplant. Vanwege het tekort aan donornieren worden alleen patiŽnten getransplanteerd die aan de nierdialyse zijn. De gemiddelde wachttijd in BelgiŽ voor een ruilnier bedraagt momenteel twee jaar.

Resultaat

Bij de grote meerderheid van de patiŽnten is de transplantatie een succes. Ze voelen zich niet meer moe en zijn van hun dialyse en dieet verlost. Jonge mensen gaan opnieuw naar school of aan het werk. Zelfs kinderen krijgen is mogelijk.

Afstoting voorkomen

Het zwakke punt van elke niertransplantatie is afstoting. Op lange termijn treedt er beschadiging op van het ruilorgaan, waardoor de meeste nieren het geen 20 jaar uithouden. Vijftien jaar is eigenlijk al een mooie leeftijd.
Een bijkomend probleem zijn de neveneffecten van cyclosporine, een afweeronderdrukkend medicijn dat elke transplantatiepatiŽnt moet nemen. Dit tast op de duur de donornier aan. De medische wereld zoekt dan ook voortdurend naar alternatieven.
'In de jaren negentig kwamen er nieuwe afweeronderdrukkende geneesmiddelen op de markt, meer bepaald tacrolimus, mycofenolaat en bepaalde monoclonale antistoffen', zegt UZA-nefroloog prof. dr. Jean-Louis Bosmans. 'Daarmee slaagden we er steeds beter in de gevreesde afstoting te voorkomen. Vanaf eind jaren negentig werd aan de meeste patiŽnten een combinatie van drie of vier medicijnen gegeven, waardoor het risico op afstoting daalde, de overleving van de ruilnieren verder steeg en er minder nevenwerkingen optraden. Rond die periode kwamen ook sirolimus en everolimus erbij, een totaal nieuwe klasse medicijnen. Die verminderde het risico op huidkanker, een neveneffect van verschillende andere medicijnen.'
Wat de afstoting op korte termijn betreft, is wellicht het onderste uit de kan gehaald. De medische wereld probeert nu vooral de overleving van de ruilnier op lange termijn te verbeteren.
Afstoting van de nier hoeft voor de patiŽnt overigens niet het einde van het verhaal te betekenen, aangezien hij in aanmerking kan komen voor een nieuwe transplantatie. Sommige patiŽnten in het UZA zijn al aan hun derde ruilnier toe.

Winst op andere vlakken

Ook op andere vlakken is er belangrijke winst gescoord.
Bosmans: 'Om een transplantatie mogelijk te maken, moet er tussen donor en ontvanger een overeenkomst zijn op het vlak van Humane Leucocytaire Antigenen (HLA), als het ware de identiteitskaart van onze lichaamscellen. Maar dankzij de komst van nieuwe medicatie kunnen we op dat vlak iets soepeler zijn. Daardoor is er per patiŽnt een ruimer aanbod van donornieren, met even goede resultaten.'

Tips

  • Neem nooit op eigen houtje medicatie. Ook vrij verkrijgbare geneesmiddelen zijn niet altijd onschuldig.
  • Breng je behandelend arts altijd op de hoogte van je nierprobleem.
  • Drink voldoende. Vooral bij grote hitte is dit een belangrijk aandachtspunt, aangezien je nieren door uitdroging snel achteruit kunnen gaan. Gebruik je vochtafdrijvende medicatie, vraag dan eventueel aan je arts of je deze tijdelijk kunt stoppen.
  • Hou je bloeddruk goed onder controle. Een te hoge bloeddruk tast de werking van je nieren verder aan en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, problemen waarvoor je als nierpatiŽnt sowieso meer aanleg hebt.
  • Ook dialysepatiŽnten kunnen naar het buitenland op vakantie. De dienst nierziekten heeft afspraken gemaakt met een aantal bevriende dialysecentra in Europa, zodat de patiŽnt zich op zijn vakantie-adres kan laten dialyseren. PatiŽnten die aan peritoneaaldialyse doen, kunnen op bepaalde locaties het materiaal hiervoor ter plaatse laten leveren.
  • Volg je een vochtbeperkend dieet? Vul dan 's morgens een flesje met het water voor die dag, zo moet je niet voortdurend afmeten. Een klein glaasje of mokkakopje dat helemaal vol is, oogt aantrekkelijker dan een bodem in een grote beker of glas.

Bron: maguza.be