Hart- en vaatziekten

Risicoverhogende factoren

Hart- en vaataandoeningen vormen de belangrijkste doodsoorzaak in de westerse wereld. Voor de getroffene komt een hartaanval bijna altijd als een donderslag bij heldere hemel. Nochtans bestaan er objectieve criteria om te bepalen of iemand al dan niet tot de risicogroep behoort. Risicoverhogende factoren zijn een hoge bloeddruk, overgewicht, een te hoog cholesterolgehalte, roken, diabetes, leeftijd, erfelijke aanleg en stress.

Niet alleen mannen of zakenlui

Het idee dat hartinfarcten alleen of voornamelijk mannen treffen, is achterhaald.
'Vrouwen genieten tot aan de menopauze een zekere bescherming door de aanwezigheid van oestrogeen', zegt prof. dr. ChristiaanVrints, diensthoofd cardiologie in het UZA en voorzitter van de Belgische Vereniging voor Cardiologen. 'Maar in feite worden ze evenzeer getroffen als mannen, zij het gemiddeld vijf tot tien jaar later. Een vrouw loopt twintig keer meer kans om aan een hart- en vaatziekte te overlijden dan aan borstkanker.'
Een andere misvatting is dat hartproblemen voornamelijk zakenlui met een stressvolle job treffen.
Vrints: 'Arbeiders kunnen net zo goed onderhevig zijn aan stress. Studies tonen zelfs aan dat hartinfarcten meer optreden in sociaal lagere klassen, wellicht doordat deze mensen vaak minder goed op de hoogte zijn van de risicofactoren.'

Erfelijkheid

Een andere belangrijke factor is erfelijkheid. Als in een familie verschillende personen op jonge leeftijd - dat wil zeggen beneden 65 jaar - een hartinfarct kregen, moeten de andere familieleden extra alert zijn.

Risico verkleinen

Om het risico op een hartinfarct te verkleinen is in de eerste plaats een gezonde levensstijl van groot belang. Dat wil zeggen kiezen voor een gezonde voeding met weinig verzadigde vetten, niet roken, stress beperken, voldoende bewegen en alcoholgebruik beperken tot maximaal een of twee glazen per dag. De bloeddruk moet beneden 140 over 85 blijven en het cholesterolgehalte mag de toegelaten waarden niet overschrijden. Ook overgewicht is uit den boze.

Jaarlijkse check-up

Vanaf de leeftijd van vijftig jaar zou elke man jaarlijks een medische check-up moeten ondergaan. Voor vrouwen is dat nodig vanaf 55 of zestig jaar. 'Dat betekent niet dat iedereen naar de cardioloog moet. De huisarts is perfect geplaatst om risicofactoren als bloeddruk, gewicht en cholesterolgehalte te controleren. Behoort de patiŽnt tot de risicogroep, dan kan de arts hem doorverwijzen voor preventief cardiologisch onderzoek', aldus Vrints.
Een cardiologische screening omvat traditioneel een lichamelijk onderzoek en een elektrocardiogram (EKG). Bij een EKG wordt de elektrische activiteit van de hartspier bij rust en tijdens een inspanning gemeten. Het nadeel van die methode is dat er alleen een afwijking te zien is als er al een vernauwing van de kroonslagaders is. Vandaar heeft een fietsproef eigenlijk alleen maar zin als er al klachten zijn.

Coronaire CT-scan

'Daarom zetten we voor cardiale screening ook de coronaire CT-scan in. Dat is een hoogtechnologisch rŲntgentoestel dat toelaat om slagaderverkalking in een vroeg stadium op te sporen. Door het aantal verkalkingen te tellen, kunnen we als het ware de biologische leeftijd van de kroonslagaders bepalen. Zo kunnen we veel nauwkeuriger bepalen welk risico de patiŽnt loopt, en indien nodig op basis daarvan een therapie voorstellen', legt Vrints uit.
Een belangrijk voordeel is dat het onderzoek niet ingrijpend is, terwijl het toch heel precieze informatie oplevert.

Wat bij verhoogd risico?

Blijkt uit de screening dat de patiŽnt een duidelijk verhoogd risico loopt, dan zijn verder onderzoek en preventieve medicatie aangewezen. Meestal wordt geopteerd voor een combinatie van aspirine om het bloed te verdunnen, statines om het cholesterolgehalte te doen dalen en indien nodig bloeddrukverlagers. Studies tonen aan dat dit soort gecombineerde behandeling het risico op een hartaanval of een beroerte drastisch doet dalen.

Lees verder:
Chest pain unit: snelle diagnose bij pijn in de borst
Cardiale CT-scan: nieuw wapen in strijd tegen hartinfarct

Bron: maguza.be