Gezond sporten

Hoe hou je sporten gezond?

Voorbereiding
In hoever sporten gezond is, hangt niet zozeer af van de sport of de prestatie op zich, maar van de voorbereiding, weet Van den Eede.
'Een marathon is niet ongezond, op voorwaarde dat je voldoende traint.' Ook topsport is niet per definitie een aanslag op de gezondheid. Van den Eede: 'Topatleten zijn vaak zo sterk dat ze die inspanningen zonder meer aankunnen. Ik heb zelfs de indruk dat letsels vaker voorkomen bij de subtop, omdat die mensen meer op hun tenen moeten staan.'

Letselpreventie
Dat neemt niet weg dat letselpreventie terecht veel aandacht krijgt.
'Als je altijd dezelfde spieren traint, raakt je lichaam op de duur uit evenwicht', legt Van den Eede uit. 'Daarom moet je ook de andere spieren trainen. Ook je rug verdient extra aandacht, aangezien alle bewegingen vertrekken vanuit je romp. Met eenvoudige houdingsoefeningen kom je al ver.'
Ben je van plan om stevig te gaan sporten, dan kun je je het best laten begeleiden door een geschoolde trainer. Zo lever je niet alleen betere prestaties, je voorkomt ook blessures.

Risico's en alarmsignalen
Wie op een ongezonde manier aan sport doet, riskeert blessures en oververmoeidheid. Veelvuldige letsels verhogen op hun beurt de kans op artrose op latere leeftijd.
Signalen die erop wijzen dat je verkeerd bezig bent, zijn overdreven vermoeidheid, spierpijn die dagen duurt en herhaaldelijke blessures.
'Ook geen zin meer hebben in de training, is vaak een eerste teken aan de wand', weet Van den Eede.

Hartproblemen

Cardiologische raadpleging binnen S.P.O.R.T.S.
Binnen S.P.O.R.T.S. werd een aparte cardiologische raadpleging opgericht.
'Daarmee richten we ons tot patiŽnten die worden doorverwezen vanuit S.P.O.R.T.S., bijvoorbeeld omdat er afwijkende resultaten naar voor komen uit de inspanningsproef of omdat ze een verhoogd risico op hartproblemen hebben. Daarnaast zien we ook personen die al een hartkwaal hebben of die op dat vlak zwaar familiaal belast zijn. Een voorbeeld zijn sporters met een verdikte hartspier, die beduidend meer kans hebben op ritmestoornissen tijdens lichamelijke inspanningen, maar niet altijd weten dat ze een risico lopen', zegt UZA-cardiologe Catherine De Maeyer. Ook als je bij het sporten problemen krijgt, is een medisch onderzoek een absolute must. Alarmerend zijn pijn op de borst, uitgesproken kortademigheid of een gevoel van dreigende flauwte.

Onderzoeken
De patiŽnt komt bij de cardioloog terecht voor een lichamelijk onderzoek, een echocardiografie (echografie van het hart) en eventueel aanvullende onderzoeken. Zo kunnen mogelijke problemen als een verdikte hartspier of hartklepafwijkingen worden uitgesloten.

Snel uitsluitsel
Afwijkende testresultaten blijken gelukkig vaak loos alarm. 'Als iemand tijdens de algemene screening afwijkende resultaten vertoont, kan hij meestal nog dezelfde dag bij ons terecht. Zo hoeft hij geen weken ongerust te zijn', zegt UZA-cardiologe prof. dr. Viviane Conraads.

Risico op hartprobleem klein
Al bij al is het risico op hartproblemen tijdens het sporten miniem.
Conraads: 'We mogen niet vergeten dat sport het risico op een hartinfarct juist verkleint. Onderzoek toont aan dat de mate waarin we fysiek actief zijn, een grote invloed heeft op onze levensverwachting, veel meer dan bijvoorbeeld onze bloeddruk of cholesterolgehalte. Het grootste voordeel wordt behaald als iemand die totaal niet beweegt, een beetje actief wordt. Topprestaties zijn dus niet nodig.'

Sporten met hartprobleem
Achterhaald is het idee dat hartpatiŽnten niet mogen sporten. Voor elk type hartkwaal zijn richtlijnen van wat nog kan en niet kan. De intensiteit wordt bepaald door de hartslag waaraan getraind wordt. Voor die patiŽnten is een hartslagmeter dan ook nuttig.

Wanneer naar de dokter?

Wie begint aan een nieuwe sport, hoeft daarom niet altijd naar de dokter. Jonge mensen of mensen die altijd al actief gesport hebben, hoeven zich in de regel geen zorgen te maken. Anders ligt het voor mannelijke 40-plussers of vrouwelijke 50-plussers. Vooral als ze zich voor het eerst in een sport storten waarbij piekinspanningen komen kijken - bijvoorbeeld joggen, zwemmen of fietsen aan een flink tempo - is dat niet geheel zonder risico. Als iemand bijvoorbeeld een vernauwde kransslagader heeft, is het risico op een hartinfarct hoger tijdens een hevige inspanning dan in rust. Een cardiale screening is daarom aanbevolen. Topsporters laten zich het best al op jongere leeftijd nakijken.

Hoeveel sporten voor je effect bereikt?

Er is een verschil tussen sporten om gezond te blijven en sporten om je conditie te verbeteren.
'Voor het eerste volstaat het dat je elke dag een half uur beweging neemt, zoals flink stappen', zegt prof. dr. Viviane Conraads. 'Je conditie verbetert daardoor niet spectaculair. Maar doordat je bloed sneller stroomt, verminder je de kans op aderverkalking en bloedklonters. De functie van je bloedvaten wordt gewoon beter. Bovendien is er een onrechtstreeks effect op je gezondheid, doordat gewicht, bloeddruk en cholesterolgehalte dalen.'
Aangeraden wordt om daarnaast twee keer per week echt te sporten, bijvoorbeeld een uurtje tennissen of fitnessen. Zo bouw je ook wat spierkracht op. Ouderen verminderen zo het risico op een val. Om echt je uithouding te verbeteren, moet je de kracht waarmee het hart samentrekt verhogen. Daarvoor is drie keer per week trainen een minimum. Maar ook dan hoef je niet in het rood te gaan.
'Je moet dan juist heel rustig trainen. Aan welke hartslag je moet sporten, verschilt individueel. Maar je moet in elk geval nog in staat zijn om te blijven praten', zegt sportarts dr. Els Van den Eede.
Dat conditietraining de eerste weken energie kost, is normaal. Maar ben je de uren of dagen na de training echt uitgeput, dan ben je te diep gegaan en moet je je trainingsintensiteit aanpassen.

Bron: maguza.be