Diabetes in opmars: soorten en symptomen

Alsmaar meer mensen lijden aan suikerziekte. Nu al telt België zo'n 310.000 diabetespatiënten, ofwel 3,3 procent van de bevolking. Geschat wordt dat het aantal diabetici in 2025 wereldwijd verdubbeld zal zijn ten opzichte van 2000. Vanwaar die spectaculaire toename? Wat is diabetes eigenlijk? En hoe weet je of je de ziekte hebt? We vragen het aan prof. dr. Luc Van Gaal, diensthoofd diabetologie, metabole ziekten en nutritipathologie.

Oorzaken toename
De alarmerende opmars van diabetes, en dan vooral type 2-diabetes, hangt samen met een ander onrustwekkend fenomeen: het stijgend aantal mensen met overgewicht. Overtollige kilo's zijn de belangrijkste oorzaak van type 2-diabetes.
'Beide epidemieën gaan hand in hand', weet Van Gaal. 'In de Verenigde Staten en tot op zekere hoogte ook in Europa is de explosie van het aantal obesen al een feit, nu zijn de Aziatische landen aan de beurt. Vooral in China en India neemt het probleem van overgewicht toe.'
Andere oorzaken van het gestegen aantal - gekende - diabetici is de toenemende vergrijzing en het feit dat de ziekte vandaag sneller wordt opgespoord dan vroeger. Ook de criteria om van diabetes te spreken zijn strenger geworden: vroeger had je diabetes als de suikerwaarde in je bloed nuchter minstens 140 milligram per deciliter bedroeg, vandaag is die grens verlaagd naar 126. Die aanpassing gebeurde omdat is gebleken dat je vanaf die waarde al een verhoogde kans op verwikkelingen hebt.

Soorten diabetes
Er bestaan verschillende soorten diabetes, waarvan de meest voorkomende type 1 en type diabetes zijn. Een gemene deler bij alle vormen is een verhoogde aanwezigheid van suiker in het bloed, als een gevolg van een gebrekkige of ontbrekende aanmaak van insuline. Insuline, een hormoon dat wordt geproduceerd door de zogenaamde cellen van Langerhans in onze pancreas of alvleesklier, zorgt ervoor dat de suiker of glucose uit onze voeding wordt opgenomen in onze cellen, zodat deze voldoende energie krijgen. Als er geen of niet genoeg insuline wordt aangemaakt, stapelt het suikergehalte in het bloed zich op, wat schadelijk is voor allerlei weefsels en tot diverse verwikkelingen op lange en korte termijn leidt.
Terwijl de pancreas in het geval van type 1-diabetes in het geheel geen insuline aanmaakt, is er bij type 2-diabetes of ouderdomsdiabetes sprake van een verminderd functioneren. Er wordt minder insuline aangemaakt, of de werking van de insuline is minder goed.
Andere vormen van diabetes zijn onder meer zwangerschapsdiabetes - meestal van voorbijgaande aard -, type 2-diabetes bij jongeren (MODY) en type 1-diabetes op latere leeftijd (LADA).

Multidisciplinaire behandeling in het UZA
In het UZA worden diabetespatiënten behandeld en begeleid door een team van diabetologen, educatoren, diëtisten en verpleegkundigen. Via de multidisciplinaire voetkliniek kunnen ze ook terecht bij een podoloog en vasculair of orthopedisch chirurg.

Symptomen

Typische klachten van patiënten met type 1-diabetes zijn:

  • voortdurend dorst hebben
  • vaak moeten plassen
  • heel moe zijn
  • sterk vermageren
  • een verhoogde gevoeligheid voor infecties
  • een specifieke geur in de mond, vaak omschreven als een flauwe appeltjesgeur
Lijd je aan die symptomen, ga dan langs bij je huisarts.

Type 2-diabetes is veel moeilijker te herkennen. Mensen lijden vaak al jaren aan de ziekte voor de diagnose gesteld wordt. Vandaar zouden vooral risicopatiënten - onder meer mensen bij wie diabetes in de familie voorkomt of die ernstig zwaarlijvig zijn - zich regelmatig moeten laten controleren bij de huisarts.

De definitieve diagnose wordt gesteld aan de hand van een bloedname, al dan niet in combinatie met een orale glucose tolerantie test (OGTT). Hierbij wordt de bloedsuiker op verschillende tijdstippen gemeten voor en na het drinken van een suikerrijke drank.

Cijfers

  • Overgewicht is de belangrijkste oorzaak van type 2-diabetes. In België is 13 procent van de 35- tot 59-jarigen ernstig zwaarlijvig. Van de mannen uit die leeftijdsgroep kampt 49 procent met overgewicht, bij de vrouwen is dat 28 procent.
  • Wie in vier jaar tijd 4 kilo afvalt, heeft 60 procent minder kans om type 2-diabetes te ontwikkelen.
  • Bij mensen met type 2-diabetes wordt de diagnose gemiddeld pas na zeven jaar gesteld. Op dat moment kan al veel schade aangericht zijn.
  • Geschat wordt dat een derde van de patiënten met type 2-diabetes niet van zichzelf weet de ziekte te hebben. Vandaar het grote belang van opsporingscampagnes.
  • Van alle mensen die zich aanbieden met een hartprobleem, hebben twee derden glucoseproblemen en 35 procent diabetes.
  • Van vrouwen met zwangerschapsdiabetes ontwikkelt 1 op 2 vroeg of laat 'echte' diabetes.
  • Eén procent van alle diabetici wereldwijd moet vroeg of laat een al dan niet gedeeltelijke voet- of beenamputatie ondergaan.
  • Een heel goed gecontroleerde type 1-diabetes vermindert je kans op oogproblemen met 76 procent, op aantasting van het zenuwstelsel met 60 procent, op verergering van bestaande oogletsels met 60 procent en op nieraantasting met 39 procent.

Bron: maguza.be